Prawo do swobodnego przemieszczania się przysługuje przede wszystkim obywatelom Unii Europejskiej (UE) i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG: Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz członkom ich rodzin.

Pobyt obywateli państw trzecich będących członkami rodziny obywatela niemieckiego reguluje zazwyczaj (pod wieloma względami bardziej rygorystyczna) ustawa o pobycie. W pewnych okolicznościach można jednak powołać się na prawo do swobodnego przemieszczania się.

W przypadku pobytu trwającego dłużej niż trzy miesiące potrzebna jest karta pobytu, która zostanie wydana przez urząd ds. cudzoziemców z urzędu w ciągu sześciu miesięcy.

Urząd ds. cudzoziemców sprawdza, czy spełnione są warunki swobodnego przepływu osób. Ważne jest między innymi to, czy osoba, z którą są Państwo związani, wykonuje pracę zarobkową.

Do czasu podjęcia decyzji o wydaniu karty pobytu Państwa pobyt na terytorium Niemiec jest uznawany za legalny.

Wraz z wydaniem karty pobytu stwierdza się istnienie prawa do swobodnego przemieszczania się.

Jeśli nie ukończyłeś jeszcze 18 lat, osoby uprawnione do sprawowania opieki nad Tobą muszą wyrazić zgodę na Twój planowany pobyt w Niemczech.

• Posiadasz obywatelstwo państwa trzeciego (tj. nie jesteś obywatelem państwa członkowskiego UE, EOG ani Szwajcarii).
• Jest Pan/Pani członkiem rodziny osoby posiadającej obywatelstwo niemieckie, tzn. jest Pan/Pani
  • małżonkiem,
  • partnerem życiowym,
  • krewnym w linii prostej w dół (np. dzieckiem) obywatela niemieckiego lub małżonka/partnera życiowego, który nie ukończył 21 lat lub jest przez nich utrzymywany, lub
  • krewnym w linii prostej wstępnej (np. rodzicem lub dziadkiem) obywatela niemieckiego lub małżonka lub partnera życiowego, który jest przez nich utrzymywany.

Uwaga: w przypadku osób studiujących krąg członków rodziny uprawnionych do przyjazdu ogranicza się do małżonków i partnerów życiowych oraz dzieci, które są przez nich utrzymywane.

• Utrzymują Państwo bliskie relacje rodzinne z obywatelem UE lub EOG (nie muszą Państwo w tym celu mieszkać razem).
• Chcą Państwo przebywać w Niemczech dłużej niż trzy miesiące.
• Występuje jedna z następujących sytuacji:
  • Powrót z niemiecką osobą referencyjną po wspólnym pobycie w państwie UE/EOG (przypadki powrotu): Możesz powołać się na prawo do swobodnego przemieszczania się, jeśli przebywałeś przez co najmniej trzy miesiące wraz z niemiecką osobą referencyjną w innym państwie UE/EOG, Twoje osiedlenie się jako rodzina za granicą sprzyjało rozwojowi lub umocnieniu Twojego życia rodzinnego, a Twoja przynależność do rodziny istniała już w momencie wspólnego pobytu za granicą (nie może ona być uzasadniona dopiero po fakcie).
  • Nabycie niemieckiego obywatelstwa przez osobę referencyjną: Możesz uzyskać prawo do swobodnego przemieszczania się od swojej niemieckiej osoby referencyjnej, jeśli
    • osoba bliska była wcześniej obywatelem innego państwa UE lub EOG,
    • korzystała z prawa do swobodnego przemieszczania się w Niemczech,
    • następnie nabyła obywatelstwo niemieckie i
    • chce teraz mieszkać z Państwem w Niemczech w ramach wspólnoty rodzinnej.

Nie ma znaczenia, czy osoba, z którą się Państwo spotykają, zrzeka się dotychczasowego obywatelstwa, czy też zachowuje je obok obywatelstwa niemieckiego.

Prawo pobytu obywatela Unii Europejskiej i rodzica sprawującego nad nim opiekę (niemieckie małoletnie dziecko): Jako rodzice niemieckiego małoletniego dziecka mogą Państwo wywodzić od niego prawo do swobodnego przemieszczania się, jeżeli Państwa dziecko oprócz obywatelstwa niemieckiego posiada również obywatelstwo państwa UE/EOG i dotychczas nie skorzystało lub nie mogło skorzystać z prawa do swobodnego przemieszczania się (tj. nie wyjechało jeszcze do innego państwa UE lub EOG).

• Niezbędne informacje do uzyskania karty pobytu można podać podczas rejestracji w urzędzie meldunkowym. Stamtąd dane zostaną przekazane do urzędu ds. cudzoziemców. Dane można również przekazać bezpośrednio do urzędu ds. cudzoziemców właściwego dla miejsca zamieszkania.
• Proszę sprawdzić, czy urząd ds. cudzoziemców umożliwia złożenie wniosku online lub udostępnia specjalny formularz.
• Jeśli zgłoszenie jest możliwe tylko osobiście, należy umówić się na spotkanie w urzędzie ds. cudzoziemców. W przypadku zgłoszenia online urząd ds. cudzoziemców skontaktuje się z Państwem po otrzymaniu danych w celu umówienia spotkania.
• Podczas spotkania sprawdzona zostanie Państwa tożsamość i dokumenty (proszę przynieść ze sobą dokumenty, w miarę możliwości oryginały).
• Niezależnie od wyniku kontroli przeprowadzonej przez urząd ds. cudzoziemców, otrzymają Państwo niezwłocznie zaświadczenie potwierdzające, że podali Państwo informacje niezbędne do wydania karty pobytu w celu udowodnienia legalnego pobytu.
• Jeśli nie ma żadnych przeszkód, w celu wykonania karty pobytu zostaną pobrane Państwa odciski palców. Ponadto muszą Państwo złożyć podpis.
• Urząd ds. cudzoziemców zleca Federalnej Drukarni wydrukowanie karty pobytu w formacie karty kredytowej. Po jej wykonaniu otrzymają Państwo informację i będą mogli odebrać kartę pobytu w odpowiednim urzędzie. Odbiór musi nastąpić osobiście.
• Karta pobytu jest zazwyczaj wydawana w ciągu sześciu miesięcy.
• W przypadku odmowy wydania karty pobytu otrzymają Państwo odpowiednie zawiadomienie.

• Procedura jest zazwyczaj przeprowadzana w języku niemieckim.
• Po wydaniu karty pobytu jej ważność może zostać sprawdzona z ważnych powodów. Jeżeli warunki prawa pobytu przestały obowiązywać w ciągu pięciu lat od rozpoczęcia pobytu na terytorium federalnym lub nie są już spełnione, karta pobytu może zostać cofnięta.
• Jeżeli wydanie karty pobytu nie wchodzi w grę, można rozważyć wydanie zezwolenia na pobyt zgodnie z § 28 ustawy o pobycie (łączenie rodzin z obywatelami niemieckimi).
• Jeśli przebywałeś legalnie na terytorium Niemiec przez pięć lat wraz z osobą, z którą pozostajesz w związku, możesz ubiegać się o kartę pobytu stałego.
• W przypadku obywateli Szwajcarii oraz Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej obowiązują inne przepisy (patrz „Dodatkowe informacje”).
• Wszystkie informacje przekazane urzędowi ds. cudzoziemców powinny być zgodne z prawdą i kompletne, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony bez większych opóźnień.
• Nieprawidłowe lub niekompletne informacje mogą spowolnić procedurę i być niekorzystne dla zainteresowanych osób. W poważnych przypadkach nieprawidłowe lub niekompletne informacje, które nie zostaną uzupełnione lub skorygowane w odpowiednim terminie w urzędzie ds. cudzoziemców, mogą skutkować cofnięciem już przyznanych praw pobytu, grzywną, karą pozbawienia wolności do trzech lat lub wydaleniem z terytorium Niemiec.
• Ze względu na złożoność prawa pobytu i swobodnego przemieszczania się niniejszy opis ma charakter wyłącznie informacyjny i nie jest prawnie wiążący.

• Odwołanie od decyzji urzędu ds. cudzoziemców w ciągu miesiąca od jej ogłoszenia
• Wniesienie skargi do sądu wskazanego w decyzji w sprawie odwołania, jeżeli odwołanie nie zostanie uwzględnione

Termin składania wniosków

Aby otrzymać kartę pobytu, należy przekazać niezbędne informacje do urzędu ds. cudzoziemców najpóźniej trzy miesiące po wjeździe do kraju.

Okres ważności

5 lat

Uwaga (dodatkowe informacje dotyczące terminu):

Karta pobytu jest zazwyczaj wydawana na pięć lat, chyba że pobyt osoby, od której pochodzi prawo pobytu, skutkuje krótszym okresem ważności.

Czas trwania (w przypadku przedziału): około 6 tygodni do 6 miesięcy

Uwaga dotycząca dodatkowych informacji na temat czasu rozpatrywania wniosku:

Czas rozpatrywania wniosku może się różnić w zależności od obciążenia pracą urzędu ds. cudzoziemców, jednak nie może przekroczyć sześciu miesięcy.

Wykonanie karty pobytu przez Federalną Drukarnię zajmuje około 4 do 6 tygodni.

Za rozpatrzenie wniosku odpowiedzialny jest urząd ds. cudzoziemców właściwy dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy.

• Uznany i ważny dokument tożsamości (np. paszport lub dokument zastępujący paszport)
• Wiza, jeśli była wymagana do wjazdu
• Aktualne zdjęcie biometryczne w formacie paszportowym (45 x 35 mm)
• Dowód istnienia więzi rodzinnej z osobą referencyjną (np. akt małżeństwa lub akt urodzenia)
• Dowód, że osoba referencyjna korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się (np. potwierdzenie zameldowania, umowa o pracę lub zapewnienie o zatrudnieniu, zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej lub dowód prowadzenia działalności na własny rachunek)
• W przypadku osób niepełnoletnich: zgoda osób sprawujących opiekę na planowany pobyt (oświadczenie o wyrażeniu zgody); jeżeli rodzice sprawujący opiekę nie mogą wspólnie złożyć wniosku w imieniu swojego dziecka, wymagane jest pisemne pełnomocnictwo nieobecnego rodzica; jeżeli prawo do opieki przysługuje tylko jednemu z rodziców, wystarczy podpis tego rodzica

W przypadku dołączenia do osoby niepracującej urząd ds. cudzoziemców może dodatkowo zażądać:

• dowód wystarczających środków utrzymania
• dowód posiadania ubezpieczenia zdrowotnego (na przykład potwierdzenie ubezpieczenia zdrowotnego lub polisa ubezpieczeniowa)

W przypadku dołączenia do osoby bliskiej studiującej urząd ds. cudzoziemców może dodatkowo wymagać:

• zaświadczenie o przyjęciu na studia lub zaświadczenie o immatrykulacji osoby bliskiej
• dowód wystarczających środków utrzymania
• Potwierdzenie posiadania ubezpieczenia zdrowotnego (np. potwierdzenie ubezpieczenia zdrowotnego lub polisa ubezpieczeniowa)

Uwaga: dokumenty te należy również przedłożyć w przypadku dzieci będących obywatelami państw trzecich, które dołączają do osoby referencyjnej.

Dokumenty i informacje muszą być zasadniczo przedstawione w języku niemieckim. W indywidualnych przypadkach urząd ds. cudzoziemców może zażądać mniej lub więcej dokumentów.

Koszt (stały):

• 37,00 euro dla osób powyżej 24 roku życia
• 22,80 euro dla osób poniżej 24 roku życia

Uwaga:

Termin i forma pobierania opłat oraz płatności różnią się w zależności od urzędu.

Za wydanie karty pobytu w formacie karty kredytowej z dodatkowymi funkcjami elektronicznymi (możliwej do wykorzystania również jako elektroniczny dowód tożsamości) mogą zostać naliczone dodatkowe opłaty.

Dostępne formularze: Nie

Wymagana forma pisemna: Nie

Możliwość złożenia wniosku w formie nieformalnej: Tak

Konieczna osobista obecność: Tak